Ścieżka dydaktyczno-promocyjna „Cyraneczka”

Plan wycieczki

1. Wycieczkę zaczynamy na parkingu leśnym przy ul. Partyzantów w Mielcu. Będziemy wędrować ścieżką dydaktyczną „Cyraneczka” oznaczoną w terenie symbolem zielonej kaczki na białym tle. Za szlabanem mijamy tablicę z mapą i przebiegiem ścieżki. Ruszamy leśnym duktem prowadzącym przez Las Cyranowski. Po chwili mijamy łąkę kwietną oraz budki lęgowe dla ptaków.
2. Po ok. 700 metrach ścieżka rozwidla się. Idziemy dalej na wprost. Mijamy urządzenia do ćwiczeń fizycznych i po chwili dochodzimy do drewnianego drogowskazu. W tym miejscu skręcamy w lewo, tak jak pokazuje oznaczenie „Stawy Cyranowskie 1,5 km”.
3. Zagłębiamy się w las. Dochodzimy do kolejnej tablicy edukacyjnej, z której dowiadujemy się o historii tego miejsca.
4. Leśne ścieżki doprowadzają w końcu do Stawów Cyranowskich. Warto zatrzymać się tutaj na dłużej, by poobserwować ptaki i przyrodę. Wędrujemy dróżką wzdłuż stawu, a następnie skręcamy w lewo i ponownie wchodzimy do lasu.
5. Czeka nas teraz ciekawy przyrodniczo odcinek. W pewnym momencie trasa odbija w prawo, doprowadzając do tarasu widokowego, z którego można zobaczyć tamy bobrowe zrobione na cieku wodnym. Nieco dalej na ścieżce postawiono dendrofon z drewnianymi pałeczkami do gry.
6. Szlak prowadzi do leśnego duktu, którym szliśmy na początku naszej wycieczki. Po dojściu do tego miejsca skręcamy w prawo i znaną nam już drogą wracamy na parking przy ul. Partyzantów. 

Atrakcje i walory krajobrazowe

1. Ścieżka dydaktyczno-promocyjna „Cyraneczka” utworzona przez Nadleśnictwo Mielec została otwarta dla zwiedzających w 2025 roku. Jest to miejsce znane i chętnie odwiedzane przez turystów i mieszkańców Mielca. Ścieżka w formie pętli ma długość około 5,2 km i jest znaczona w terenie symbolem zielonej kaczki na białym tle. Cyraneczka to najmniejsza kaczka pływająca Europy objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Na ścieżce zlokalizowano tablice edukacyjne z opisem ciekawostek przyrodniczych i krajoznawczych oraz informacje dotyczące gospodarki leśnej. Przy cieku wodnym postawiono taras widokowy, z którego można obejrzeć tamy zrobione przez bobry. Na ścieżce zamontowano także dendrofon, budki lęgowe dla ptaków oraz urządzenia do ćwiczeń fizycznych.
2. Stawy Cyranowskie, do których prowadzi ścieżka „Cyraneczka”, to ciche i urokliwe miejsce z piękną przyrodą wokół. Stawy przyciągają wiele unikatowych gatunków ptaków – można tu spotkać na przykład rzadko występującą w Polsce czaplę białą czy czaplę nadobną. Pojawia się tu także rzadki w naszym kraju rybołów. Stawy są królestwem mew i kaczek. Pięknie jest tu o wschodzie i zachodzie słońca. To miejsce pozostaje wciąż dzikie, choć są plany na jego zagospodarowanie turystyczne. Być może w przyszłości pojawią się pomosty, wiaty piknikowe oraz plaża, jednak na razie króluje tu przyroda i ptaki. Jeden ze stawów funkcjonuje jako łowisko dla wędkarzy, którzy wędkują metodą „No kill”, czyli „złów i wypuść” – każdą złowioną rybę należy wypuścić z powrotem do wody.
3. Wędrując przez Las Cyranowski, mamy okazję zapoznać się ze zróżnicowanym drzewostanem. Dominującym gatunkiem jest sosna, występują także: brzoza, dąb, olsza, rzadziej świerk i buk. Warto wspomnieć, że podczas II wojny światowej las został niemal całkowicie zniszczony i wylesiony. W czasie okupacji hitlerowskiej znajdował się tutaj poligon wojskowy i działał obóz pracy przymusowej Lager Mielec. O tych wydarzeniach informuje jeden z przystanków ścieżki „Cyraneczka”. Po wojnie stopniowo odnawiano zdewastowane tereny leśne. Poligon wojskowy (wykorzystywany później przez wojsko polskie) został zlikwidowany dopiero w 1976 roku. Od tego czasu powierzchnie otwarte zostały ponownie zalesione. 

Warianty i modyfikacje

1. Lasy Cyranowskie są pokryte gęstą siecią leśnych dróżek. Idąc głównym traktem przez las od parkingu na ul. Partyzantów w stronę polany Marakana, po około 1,5 km marszu dojdziemy do drogi wojewódzkiej nr 985. Po przekroczeniu ruchliwej szosy i bramy ponownie zagłębiamy się w las. Wiedzie tędy ścieżka przyrodniczo-edukacyjna „Do Bobra” o długości około 3,5 km znakowana w terenie biało-zielonym kwadratem. Ścieżka nie zatacza pętli, więc wybierając ten wariant, będziemy musieli wrócić na parking po własnych śladach. Bobry zostały sprowadzone do Nadleśnictwa Mielec w 1997 roku i na dobre zadomowiły się w tutejszych lasach. Tematyka ścieżki w całości poświęcona została tym gryzoniom. Oznakowania ścieżki „Do Bobra” są momentami starte i wymagają odnowienia, zatem wybierając ten wariant, warto skorzystać z pomocy aplikacji turystycznej.

Wskazówki praktyczne

1. Parking dla turystów zmotoryzowanych znajduje się tuż przy wejściu do lasu, przy ul. Partyzantów w Mielcu. Za szlabanem ustawiono tablicę z mapą Lasów Cyranowskich i przebiegiem ścieżki „Cyraneczka”. Parking jest niewielki i w słoneczne weekendy dość szybko się zapełnia. W przypadku braku wolnego miejsca samochód można zaparkować nieco dalej, przy głównej drodze, pod budynkiem Leśnictwa Cyranka (ul. Partyzantów 5).
2. Samochód można także zostawić na parkingu przy drodze wojewódzkiej nr 985 na polanie Marakana. Jest to duży parking z wiatami piknikowymi, ławami i stołami oraz miejscem na ognisko. Z tego miejsca musimy podejść na ścieżkę „Cyraneczkę” około 300 metrów na zachód drogą przez las. Następnie kierujemy się, tak jak pokazuje drewniany drogowskaz z napisem „Stawy Cyranowskie 1,5 km”.
3. Ścieżka leży w granicach administracyjnych miasta Mielca. Na miejsce startu możemy dojechać komunikacją publiczną. Jeśli wybierzemy się na wycieczkę autobusem, należy wysiąść na przystanku „Partyzantów Nadleśnictwo”.
4. Ścieżka „Cyraneczka” wiedzie wygodnymi ścieżkami w terenie leśnym. Jest dostępna również dla osób o słabszej kondycji. Znakomicie nadaje się na spacer z dziećmi. Na trasie znajdują się tablice edukacyjne, ławeczki, taras widokowy do obserwacji tam bobrowych, a także urządzenia do ćwiczeń fizycznych.