Wilkowyje, czyli Jeruzal śladami serialu "Ranczo"

Plan wycieczki

1. Wycieczkę rozpoczynamy na rynku w Jeruzalu. Kierujemy się najpierw w stronę przystanku. To tutaj rozpoczęła się przygoda amerykanki Lucy w Wilkowyjach, było to też miejsce niejako łączące wieś z resztą świata przez autobusy w kierunku większych miejscowości.
2. Niedaleko przystanku, naprzeciwko kościoła, pod adresem Rynek 7, znajduje się brzoskwiniowy dom. Jest to stary dom Więcławskich. W serialu na jednej ze ścian budynku umieszczona była tablica z informacjami o firmie remontowo-budowlanej Więcławskiego.
3. Idziemy na główny plac rynku. Dookoła fontanny, na chodniku, wmurowane są tablice upamiętniające aktorów i główne postacie serialu. Po lewej stronie znajduje się sławny sklepik Więcławskiej i ławeczka, na której zwykli siedzieć Pietrek, Solejuk, Hadziuk i Japycz. Każdy turysta przyjeżdżający do Jeruzala obowiązkowo musi zrobić sobie tutaj pamiątkowe zdjęcie. Niektórzy decydują się również na zakup kultowego wina Mamrot.
4. Kolejnym punktem wycieczki jest kościół, w którym proboszczem jest aż do przedostatniego odcinka 8 serii ksiądz Piotr Kozioł. W rzeczywistości jest to kościół pw. św. Wojciecha i św. Mikołaja pochodzący z XVIII wieku. W środku obejrzeć można zabytkowe wyposażenie w stylu barokowym. Warto zwrócić uwagę również na drewnianą dzwonnicę z tego samego okresu oraz Mauzoleum Floriana Cieszkowskiego, właściciela Jeruzala pod koniec XVIII wieku.
5. Za kościołem usytuowana jest plebania. Był to dom dla księży posługujących w Wilkowyjach oraz gospodyni – Michałowej. Obok plebanii obejrzeć można również szklarnię, w której ksiądz Kozioł uprawiał rośliny. Ważnym punktem przy kościele był również drewniany budynek salki parafialnej, który znajdował się obok plebanii. Niestety został on rozebrany.
6. Przechodząc pomiędzy kościołem a sklepem, w kierunku ulicy Kościelnej, tuż za sklepem widzimy kremowy budynek. Jest to stara szkoła w Wilkowyjach, która działała w tym miejscu zanim ze środków unijnych wybudowana została nowa szkoła. W rzeczywistości w budynku tym mieści się Biblioteka Gminna.
7. Kolejnym budynkiem, obok starej szkoły, jest remiza OSP w Jeruzalu. Podczas planu zdjęciowego było to miejsce, w którym aktorzy mogli odpocząć, napić się i zjeść posiłek. Przed budynkiem stoi zabytkowy wóz strażacki.
8. Kierujemy się teraz w stronę ulicy Browarnej. Około 100m od rynku, po prawej stronie znajduje się apteka Więcławskiego, która dołącza do wilkowyjskich budynków w VI serii.
9. Wracamy na Rynek i idziemy ulicą Szkolną. Po prawej stronie widzimy Wilkowyjski Ośrodek Zdrowia i stary dom Wezółów. To tutaj przyjmował pacjentów jedyny lekarz w Wilkowyjach, tutaj też mieszkał aż do końca VII serii. W rzeczywistości mieści się tutaj przychodnia lekarza rodzinnego.
10. Kolejnym budynkiem, tuż obok Ośrodka Zdrowia jest drewniany, pomarańczowy dom. Jest to stary dom Witebskiego. Polonista mieszkał tutaj w pierwszych 4 seriach. Było to też miejsce redagowania gazet gminnych – Wieści Gminnej i Głosu Wilkowyjskiego.
11. Idąc dalej ulicą Szkolną, obok starego domu Witebskiego, znajduje się budynek nowej szkoły, wybudowanej ze środków unijnych. Odbyły się tutaj wybory do rady gminy w 5 serii i rewolucja oświatowa w 6 serii. W rzeczywistości jest to budynek Zespołu Szkół im. Henryka Sienkiewicza w Jeruzalu.
12. Spod Ośrodka Zdrowia skręcamy w ulicę Górną. Chwilę przed skrzyżowaniem z Mińską widzimy po prawej stronie Biuro Pawła Kozioła i siedzibę Biura Poselskiego Polskiej Partii Uczciwości. Ulicą Mińską wracamy na Rynek.

Atrakcje i walory krajobrazowe

1. Rezerwat przyrody Florianów – rezerwat przyrody nieożywionej, niedaleko Jeruzala. Obejmuje ochroną ciekawe formy polodowcowe – morenę czołową, ozy i wydmę paraboliczną. Ochroną objęte są również lasy porastające ten teren. Rezerwat jest miejscem występowania wielu rzadkich gatunków ptaków, między innymi bociana czarnego, żurawia, czy lerki. Na terenie rezerwatu znajduje się także budynek zabytkowej leśniczówki z przełomu XIX/XX wieku oraz pomnik upamiętniający Floriana Cieszkowskiego – starostę tutejszych ziem, który w miejscu, w którym stoi pomnik, zmarł nagle w wyniku ataku padaczki.
2. Tramwaj konny w Mrozach – jedyna tego typu atrakcja w Polsce. Tramwaj kursuje w sezonie (zwykle od maja do września) na trasie Mrozy – Rudka przez rezerwat przyrody „Rudka sanatoryjna”. W XX. wieku służył głównie jako transport dla kuracjuszy sanatorium w Rudce. W 2011 roku został odremontowany i od tej pory stanowi dużą atrakcję turystyczną. Tramwaj pojawia się również w jednym w odcinków serialu. Za realizację tego projektu odpowiedzialny jest oczywiście Więcławski, który razem z Lucy i Dorotką są pierwszymi pasażerami tramwaju. Następnie również stali bywalcy ławeczki spod sklepiku „U Krysi” postanawiają wyruszyć w podróż życia tramwajem konnym…
3. Jeziorko Wilkowyjskie – miejsce spotkań i spacerów bohaterów serialu. Znajduje się około 2 kilometry na północy-wschód od Jeruzala (jadąc na północ ulicą Szkolną).

Warianty i modyfikacje

1. Idąc dalej ulicą Browarną około kilometra, docieramy do znanej z serialu chaty Babki Zielarki. Jest to stara, drewniana chata na skraju lasu.
2. Podążając dalej z chaty Babki Zielarki docieramy do wsi Płomieniec. Kierując się drogą na północny-wschód, pod adresem Płomieniec 29, znajduje się stary dom Solejuków. To tutaj przez pierwsze 4 serie mieszkało małżeństwo Solejuków wraz z gromadką dzieci. W jednym z budynków gospodarczych mieściła się pracownia jednego z synów – Marianka, który tworzył w niej swoje samoloty.
3. Dysponując samochodem możemy zwiedzić jeszcze więcej obiektów związanych z serialem. Jadąc na południe Jeruzala, ulicą Kościelną, w kierunku Łukówca, zobaczymy po kolei: po lewej stronie nowy dom Więcławskich, następnie pomarańczowy dom Pietrków, po prawej stronie ruiny spichlerza z filmu Ranczo Wilkowyje, następnie po lewej dom Franciszka Dudy i po prawej Dom weselny.
4. Z Łukówca możemy udać się dalej w stronę Strachomina, a następnie Latowicza. W Strachominie możemy zobaczyć Knajpę „U Japycza” (w rzeczywistości OSP), w której odbywały się wesela wielu par serialowych. Jadąc dalej w stronę Latowicza, w przysiółku Rozstanki należy skręcić w lewo i pod adresem Latowicz Rozstanki 33A odnaleźć jeden z większych i bardziej okazałych domów w Wilkowyjach – dom wójta, w którym mieszkał Paweł Kozioł, żona Halina i córka Klaudia.
5. W Latowiczu zobaczyć można stary posterunek policji – miejsce urzędowania wilkowyjskiego policjanta Staśka, który spędzał czas przeważnie na oglądaniu „Przygód Koziołka Matołka”. Ważnym miejscem dla serialu był także Urząd Gminy Wilkowyje – w rzeczywistości mieści się on właśnie w Latowiczu, przy rynku.
6. Najładniejszy budynek w Wilkowyjach, czyli Dworek Lucy, znajduje się w miejscowości Sokule (pod adresem 13), na zachód od Warszawy, niedaleko Żyrardowa. Dla zmotoryzowanych miłośników serialu nie będzie problemem takie zaplanowanie trasy, żeby w drodze do Jeruzala wstąpić także do tej wsi i zobaczyć przepiękny dworek.

Wskazówki praktyczne

1. Samochód można zostawić przy rynku w Jeruzalu – są tam wyznaczone parkingi.
2. Do Jeruzala można dojechać również komunikacją publiczną. Busy odjeżdżają z Mińska Mazowieckiego i Warszawy.
3. Dobrym pomysłem na zwiedzanie okolicy może być również wycieczka rowerowa. Przez Mrozy, Jeruzal i Łukówiec została wytyczona trasa rowerowa "Śladami planu filmowego Ranczo”. Trasa jest oznakowana, a przy najważniejszych punktach znajdują się tablice z informacjami o budynku.
4. Co roku 15 sierpnia na rynku w Jeruzalu odbywa się Jarmark Folkowy. Podczas jego trwania odbywają się koncerty i przedstawienia. Można wtedy również kupić miejscowe tradycyjne wyroby rzemieślnicze i rękodzielnicze, czy spróbować tradycyjnych potraw.