Przełęcz Łupkowska pętlą z Nowego Łupkowa

Plan wycieczki

1. Wycieczkę rozpoczynamy w centrum Nowego Łupkowa, przy przystanku autobusowym. Kierujemy się w stronę przystanku kolejowego oraz agroturystyki i restauracji o ciekawej nazwie - Kimadło Wampira. Kierujemy się za budynek, wchodzimy w las wydeptaną ścieżką i podążamy żółtym szlakiem spacerowym .
2. Szlak prowadzi nas na wzgórze z rozległą polaną z widokiem na zabytkową stację kolejową w Łupkowie. Tutaj łączymy się ze szlakiem Dobrego Wojaka Szwejka, oznaczonym żółto-czarnymi znakami .
3. Kierujemy się dalej grzbietem wzniesienia. Na końcu polany ponownie wchodzimy w las, po czym trawersujemy kolejne wzniesienie, żeby po chwili dotrzeć do rozdroża szlaków.
4. Przy skrzyżowaniu szlaków na granicy polsko-słowackiej łączymy się ze szlakiem czerwonym oraz niebieskim – częścią długodystansowego szlaku Rzeszów – Grybów. Skręcamy w lewo, na południe i po około 30 minutach spaceru docieramy na Przełęcz Łupkowską.
5. Trzymając się szlaku niebieskiego skręcamy w lewo, w dół. Znajdujemy się teraz przed tunelem kolejowym (uwaga na kursujące w piątki, soboty i niedziele wakacji 4 razy w ciągu dnia pociągi!).
6. Po obejrzeniu tunelu kierujemy się dalej szlakiem niebieskim równolegle do torów kolejowych i dochodzimy do zabytkowego budynku stacji kolejowej w Łupkowie. Podążamy dalej drogą, wzdłuż torów. Towarzyszy nam krajobraz pół i łąk opuszczonej, łemkowskiej wsi. Przechodzimy pod wiaduktem kolejowym i po około 5 minutach za znakami niebieskimi skręcamy w prawo i docieramy do cmentarza w Łupkowie.
7. Po obejrzeniu cmentarza, wracamy się do drogi szutrowej i skręcamy w nią w prawo. Podążamy tą drogą aż do centrum Nowego Łupkowa, gdzie rozpoczęliśmy naszą wycieczkę.

Atrakcje i walory krajobrazowe

1. Przystanek kolejowy „Nowy Łupków” – przystanek na trasie linii kolejowej Zagórz – Łupków. Niecodzienną atrakcją jest możliwość obejrzenia od zewnątrz i od środka sławnej „Salonki Gierka” – pociągu, który od lat 70-tych do początku XXI wieku przewoził najważniejsze osoby w państwie. Klucz do wagonów posiadają właściciele agroturystyki i restauracji obok dworca – Kimadła Wampira. Dla chętnych możliwy jest również nocleg w Salonce!
2. Przełęcz Łupkowska wraz z tunelem kolejowym – Przełęcz Łupkowska jest miejscem niezwykłym – oddziela Bieszczady od Beskidu Niskiego, a przede wszystkim – Karpaty Zachodnie od Wschodnich! Cennym zabytkiem techniki i historii jest tunel kolejowy, który przebiega pod przełęczą. Wybudowany on został w latach 70. XIX wieku przez Galicję w celu zapewnienia połączenia kolejowego między Budapesztem a Przemyślem. Tunel uległ zniszczeniu podczas II Wojny Światowej, jednak tuż po wojnie został odbudowany – przypominają o tym napisy w języku słowackim i rosyjskim po słowackiej stronie tunelu.
3. Zabytkowy cmentarz w Starym Łupkowie – cmentarz grekokatolicki z XVIII wieku. Miejsce to przypomina o dawnych mieszkańcach wsi, wysiedlonych w latach 40. ubiegłego wieku. W gąszczu traw można jeszcze dostrzec kilkanaście nagrobków i żelaznych krzyży. Symbolem łupkowskiego cmentarza jest czarna figurka Chrystusa wrośnięta w drzewo – warto jej poszukać!

Warianty i modyfikacje

1. Jeśli chcemy ograniczyć podchodzenie pod górę i buszowanie w trawach na polanach ponad Łupkowem, do tunelu możemy dotrzeć kierując się z Nowego Łupkowa drogą szutrową w kierunku stacji w Łupkowie, od cmentarza podążając dalej za znakami niebieskimi aż do tunelu, a następnie wrócić tą samą drogą.
2. Wycieczkę możemy wydłużyć – przy cmentarzu zamiast cofać się do drogi szutrowej w kierunku Nowego Łupkowa, możemy idąc dalej szlakiem niebieskim , podziwiać dalsze rozległe polany nieistniejącej wsi Łupków. Dotrzemy w ten sposób do chatki studenckiej – Chatki na Końcu Świata. Jest to obiekt oferujący noclegi w warunkach turystycznych, na materacach we wspólnych salach. Sam budynek jest pozostałością po zakładzie karnym, który działał tutaj do lat 80. ubiegłego wieku. Idąc dalej drogą, przekraczamy urokliwe potoki, mijamy kolejne polany i samotny krzyż wśród traw, aż w końcu docieramy do następnej, nieistniejącej już wsi – Zubeńsko. Możemy pokusić się o odnalezienie kolejnego dawnego cmentarza oraz ruin cerkwi wśród zarośli.

Wskazówki praktyczne

1. Samochód można zostawić pod kościołem w Nowym Łupkowie lub obok sklepu (za zgodą właściciela).
2. Szlak na odcinku od Nowego Łupkowa do granicy jest miejscami niejednoznacznie oznaczony, dlatego najlepiej iść wydeptaną ścieżką, a w razie problemów zejść z pierwszego widokowego wzniesienia polami za znakami żółto-czarnego szlaku Dobrego Wojaka Szwejka w kierunku widocznej stacji w Łupkowie i ominąć fragment biegnący lasem do granicy.
3. W Nowym Łupkowie, niedaleko przystanku autobusowego jest sklep, czynny 7 dni w tygodniu, w którym można zaopatrzyć się w prowiant na drogę.
4. W wakacje do Nowego Łupkowa kursują busy z Komańczy oraz Woli Michowej. Dotrzeć tu można również pociągiem jadącym z Krakowa oraz Rzeszowa przez Zagórz i Komańczę (kursuje w wakacje i wybrane święta w roku).
5. W okresie wakacji ciekawym pomysłem na wycieczkę może być również przejazd pociągiem przez tunel na Przełęczy Łupkowskiej do Miedzilaborec na Słowacji.