Kostrza z parkingu leśnego „Kostrza”

Plan wycieczki

1. Wycieczkę zaczynamy na parkingu leśnym „Kostrza” zlokalizowanym około 1 km na południe od centrum wsi Kostrza, przy granicy lasu. Ruszamy drogą na południe, po około 200 metrach spotykamy szlak koloru zielonego . Tu tablica informacyjna rezerwatu przyrody „Kostrza” oraz źródło „Zimna Woda”. Skręcamy w lewo, w głąb lasu, za oznakowaniem zielonego szlaku .
2. Zaczynamy mozolne podejście lasem jodłowym i bukowym. Dopiero przed szczytem szlak łagodnieje. Po około 50 minutach dochodzimy na zalesiony wierzchołek Kostrzy (720 m n.p.m.) – tu słupek z oznaczeniem szczytu, mapa, ławeczka, wiata odpoczynkowa oraz ograniczona, przysłonięta drzewami panorama na południe.
3. Ze szczytu Kostrzy kontynuujemy wędrówkę zielonym szlakiem . Schodzimy stromo leśną ścieżką. Po około 10 minutach dochodzimy do szerokiej drogi stokowej. W tym miejscu opuszczamy zielony szlak, który wiedzie w stronę Tymbarku. Skręcamy w prawo i wygodną drogą leśną maszerujemy w kierunku południowo-zachodnim.
4. Po około 30 minutach dochodzimy do Beskidzkiej Drogi św. Jakuba znaczonej w terenie białą muszlą na niebieskim tle. Aby wrócić na parking leśny, skręcamy na zachód. Idziemy dalej leśną drogą, łagodnie w dół, trzymając się znaków szlaku jakubowego. Mijamy po drodze malowniczy stawek.
5. Dochodzimy do rozwidlenia z zielonym szlakiem. W tym miejscu opuszczamy szlak jakubowy, który skręca w lewo, w kierunku Jodłownika. Idziemy na wprost i po chwili dochodzimy do znanego nam już źródła w dolinie i tablicy rezerwatu. Jeszcze chwila marszu drogą leśną i docieramy na parking, gdzie kończymy wycieczkę. 

Atrakcje i walory krajobrazowe

1. Kostrza (720 m n.p.m.) położona w północnej części Beskidu Wyspowego wyróżnia się w krajobrazie okolicy „wyspową” sylwetką, przypominającą kształt wieloryba. Zbocza góry porośnięte są dorodnym lasem bukowym oraz jodłowym. Z zalesionego wierzchołka roztacza się bardzo ograniczona, przysłonięta drzewami, panorama na południe. Północne stoki Kostrzy objęto ochroną rezerwatową w ramach rezerwatu leśnego „Kostrza” utworzonego w 2001 roku. Przez wierzchołek przechodzi szlak zielony prowadzący z Tymbarku do Jodłownika oraz Główny Szlak Beskidu Wyspowego. U podnóża Kostrzy wiedzie Beskidzka Droga św. Jakuba. W partie szczytowe można także dojść ścieżką przyrodniczą, która znakowana jest symbolem wieloryba, jednak jest ona nieczytelna w terenie. Na zboczach Kostrzy znajduje się kilka stawków osuwiskowych. Jedna z legend mówi, że na Kostrzy istniał niegdyś gród, jednak jak dotąd nie odnaleziono śladów owej pradawnej budowli. Kostrza zaliczana jest do Korony Beskidu Wyspowego oraz odznaki „102 Wyspy” Beskidu Wyspowego.
2. U podnóża góry Kostrzy ulokowało się kilka wsi o średniowiecznym rodowodzie. Przejeżdżając przez wieś Kostrza, warto zatrzymać się przy starej szkole z 1925 roku. Z tego miejsca roztacza się ładny widok na górę. W Szyku znajduje się piękny drewniany kościółek późnogotycki zbudowany w pierwszej połowie XVI wieku. W Jodłowniku warto zobaczyć drewniany kościół pw. Narodzenia NMP zbudowany w 1585 roku z drewna modrzewiowego. Oba te kościoły znajdują się na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej. Z kolei we wsi Nowe Rybie warty uwagi jest murowany, gotycki kościół pw. Znalezienia Krzyża Świętego pięknie wkomponowany w beskidzki krajobraz. Na poddaszu kościoła znajduje się kolonia objętego ochroną nietoperza podkowca małego. 

Warianty i modyfikacje

1. Jeśli chcemy w przyjemny i bezstresowy sposób zdobyć szczyt, to zamiast robić wyżej opisaną pętlę, zejdźmy z Kostrzy na parking tą samą trasą, trzymając się zielonego szlaku . W tym wariancie unikniemy ewentualnego błądzenia po nieoznakowanych ścieżkach leśnych. Nie narażamy się też na ewentualne prace leśne, które mogą być prowadzone na drodze stokowej, którą wiedzie Beskidzka Droga św. Jakuba.
2. Jeśli nie obawiamy się utrudnień na szlaku, to wędrówkę możemy rozpocząć we wsi Rupniów. Zostawiamy samochód w Rupniowie pod kapliczką, w pobliżu masztu przekaźnikowego (nie ma tu wyznaczonego miejsca postojowego). Ruszamy wąską, asfaltową drogą pod górę. Po chwili dochodzimy do zielonego szlaku – w tym miejscu skręcamy w prawo. Zaczyna się ostre podejście – wpierw lasem jodłowym, potem bukowym. Z tego miejsca na szczyt mamy około 25 minut mozolnej wędrówki. Wybierając ten wariant, trzeba mieć na uwadze, że szlak na  odcinku od Rupniowa wiedzie przez ogrodzony teren prywatny, zatem należy liczyć się z utrudnionym przejściem przy zabudowaniach.
3. Turyści niezmotoryzowani mogą rozpocząć wędrówkę w Jodłowniku, do którego można łatwo dojechać autobusem. Wybierając ten wariant, miejmy na uwadze, że jest to długa wędrówka – z Jodłownika na Kostrzę zielonym szlakiem będziemy wędrować około 2,5 godziny. Szlak wiedzie wpierw drogą asfaltową, potem przez pola i zagajniki – z ładnym widokiem na Śnieżnicę, Ciecień i Kostrzę, następnie lasem przez północne zbocza Kamionki. Aż do podnóży Kostrzy zielony szlak biegnie razem z Beskidzką Drogą św. Jakuba. Zaletą tego wariantu jest możliwość zdobycia Kamionki (580 m n.p.m.) – szczytu zaliczanego do odznaki „102 Wyspy” Beskidu Wyspowego. Aby dojść na Kamionkę, należy odbić ze szlaku na południe i poszukać tabliczki z oznaczeniem szczytu głęboko w lesie, najlepiej posiłkując się mapą lub GPS-em. 

Wskazówki praktyczne

1. Parking leśny „Kostrza” znajduje się przy granicy lasu, około 1 km na południe od centrum wsi Kostrza, w przysiółku Kostrza-Ryje. To duży, wygodny parking przygotowany przez Nadleśnictwo Limanowa. Z centrum wsi Kostrza kierujemy się na południe, pod koniec droga jest dość wąska i wyboista. Z parkingu musimy podejść około 200 metrów leśną drogą do zielonego szlaku.
2. Autobusy do wsi Kostrza kursują rzadko i przede wszystkim w dni powszednie. Turyści niezmotoryzowani mogą dojechać do Jodłownika z Limanowej czy Szczyrzyca (kursy do Jodłownika realizowane są dużo częściej). Jeśli zdecydujemy się rozpocząć wędrówkę w Jodłowniku, miejmy na uwadze, że z tego miejsca na szczyt Kostrzy czeka nas 2,5-godzinny marsz.
3. Szczyt Kostrzy jest zalesiony. Z wierzchołka roztacza się ograniczona panorama, przysłonięta drzewami. Mimo to jest to dobre miejsce na odpoczynek – na szczycie znajduje się ławeczka akcji „Odkryj Beskid Wyspowy”, a także wiata, w której można się schronić na wypadek deszczu. Duża wiata znajduje się także na parkingu leśnym, gdzie zaczynamy i kończymy wycieczkę.
4. Wędrówka – mimo że niedługa – ma typowo górski charakter. Trasa wiedzie lasem. Zielony szlak jest momentami forsowny. Na wycieczkę zabierzmy sprawdzone obuwie turystyczne.