Magura Wątkowska i rezerwat Kornuty pętlą z Folusza

Plan wycieczki 

1. Wycieczkę zaczynamy w centrum Folusza, na parkingu naprzeciwko Domu Pomocy Społecznej. Szlakami zielonym i żółtym kierujemy się drogą asfaltową w górę doliny Kłopotnicy. Mijamy smażalnię pstrąga, nieco dalej – lewej stronie – ruiny dawnego tartaku. Przechodzimy przez mostek. Znajdujemy się na niewielkiej polance z węzłem szlaków i ławkami.
2. Odtąd – w pasmo Magury Wątkowskiej – będziemy wędrować szlakiem koloru zielonego , zwanego „Ścieżką pierwszego dnia”. Rozpoczynamy podejście lasem, ostatni odcinek jest dość stromy. Po około 1,5 godziny marszu dochodzimy na grzbiet. Tu skręcamy w prawo i po chwili dochodzimy na szczyt Magury (829 m n.p.m.). Nieco dalej – przy szlaku – znajduje się dobrze zagospodarowana turystycznie polana (stoły, ławeczki, wiata, obelisk upamiętniający wędrówki ks. Karola Wojtyły).
3. Wędrujemy grzbietem przez las. Cały czas towarzyszą nam znaki zielonego szlaku . Mijamy szczyt Wątkowej (846 m n.p.m.). Dochodzimy do rozwidlenia szlaków i ławeczek. Jeśli chcemy skrócić wycieczkę, to w tym miejscu możemy skręcić w prawo na szlak żółty, który schodzi do Folusza (patrz: Warianty i modyfikacje). Jeśli chcemy zrobić całą pętlę, to wędrujemy dalej pasmem Magury Wątkowskiej.
4. Idziemy za znakami zielonymi , płaskim grzbietem, dorodnym bukowym lasem. Na lewo od szlaku roztacza się rezerwat „Kornuty”. W tym miejscu warto zejść ze szlaku i skręcić w lewo, w głąb rezerwatu, za znakami ścieżki przyrodniczej oznaczonej zielono-białym kwadratem. Ścieżka o długości około 200 metrów wiedzie do głównej grupy skał, tzw. Piekiełka. Po zwiedzeniu rezerwatu wracamy na szlak tą samą drogą.
5. Maszerujemy przez piękny bukowy las, łagodnie opadającym grzbietem. Dochodzimy do rozwidlenia szlaków pod Barwinokiem. Stoi tu schron turystyczny Magurskiego Parku Narodowego. W tym miejscu skręcamy w prawo, za znakami czarnego szlaku (kierunek: Folusz 1h 25min.).
6. Schodzimy leśną ścieżką, początkowo łagodnie, potem nieco stromiej. Docieramy do znanej nam już polany w dolinie potoku Kłopotnica. Szlakami żółtym i zielonym  – drogą asfaltową – wracamy do centrum Folusza, gdzie kończymy wycieczkę.

Atrakcje i walory przyrodnicze

1. Pasmo Magury Wątkowskiej, położone w północnej części Beskidu Niskiego, ciągnie się na ponad 20 km – od Ferdla nad Wapiennem na północnym zachodzie po Kamień nad Kątami na południowym wschodzie. Najwyższym szczytem pasma jest Wątkowa (846 m n.p.m.) zaliczana do kilku odznak turystycznych: Korony Beskidu Niskiego, Gorlickiej Odznaki Górskiej, Diademu Polskich Gór oraz Magurskiej Odznaki Terenowej. Północne zbocza pasma leżą w granicach Magurskiego Parku Narodowego. Przed II wojną światową – w rejonie Wątkowej – znajdowały się duże połacie pastwisk, ze świetnym widokiem na okolicę. Obecnie cały grzbiet porośnięty jest lasami (w tym m.in. cenną buczyną karpacką). Pasmo Magury Wątkowskiej pokryte jest gęstą siecią szlaków turystycznych. Najdogodniejszymi punktami wyjścia na grzbiet są: Wapienne, Folusz i Bartne. W rejonie Magury (829 m n.p.m.) znajduje się obelisk upamiętniający mszę św. odprawioną w 1953 roku przez ks. Karola Wojtyłę podczas jego wędrówki przez Beskid Niski. Z Magury rozciągała się jeszcze niedawno ładna panorama na okolicę – widać było Magurę Małastowską, Lackową czy Jaworzynę Krynicką w Beskidzie Sądeckim. Obecnie – z powodu zarastania – widok jest ograniczony.
2. Rezerwat „Kornuty” położony w paśmie Magury Wątkowskiej jest najstarszym rezerwatem w Beskidzie Niskim. Został założony w 1953 roku. Słowo kornuta oznaczało w gwarze wołoskiej rogatą owcę. Rezerwat o powierzchni 11,90 ha chroni potężne wychodnie piaskowca magurskiego położone pośród starodrzewu buczyny karpackiej. Na terenie rezerwatu znajduje się Jaskinia Mroczna o łącznej długości korytarzy 175 m i głębokości 17 metrów. Jest to największa jaskinia w Beskidzie Niskim. Nie prowadzi do niej znakowana ścieżka. Rezerwat można zwiedzać specjalnie wyznakowaną ścieżką przyrodniczą o długości około 200 metrów oznaczoną zielono-białym kwadratem.
3. Folusz – skąd zaczynamy wycieczkę – leży w dolinie potoku Kłopotnica, na granicy Magurskiego Parku Narodowego. Jest to atrakcyjna baza wypadowa w pasmo Magury Wątkowskiej – z doliny prowadzą aż trzy znakowane szlaki na grzbiet główny. Czwarty szlak, interesujący pod względem krajoznawczym, wiedzie z Folusza do Mrukowej. Ciekawą opcją jest także ścieżka dydaktyczna Magurskiego Parku Narodowego oznakowana na czerwono, która wiedzie do dwóch atrakcji przyrodniczych: Wodospadu Magurskiego oraz Diablego Kamienia. W miejscowości zachowały się ruiny potężnego niegdyś tartaku zbudowanego na początku XX wieku, należącego wówczas wraz z pobliskimi lasami do ss. Norbertanek z krakowskiego Zwierzyńca.

Warianty i modyfikacje

1. Trasę możemy wydłużyć i powędrować w kierunku Ferdla, gdzie znajduje się wieża widokowa, z której roztacza się ładna panorama na okolicę. Spod schronu Barwinok idziemy zielonym i czarnym szlakiem. Po około 25 minutach marszu dochodzimy do wieży widokowej pod szczytem Ferdla (648 m n.p.m.). To wyjątkowe miejsce położone pośród dorodnych, bukowych lasów, na terenie Magurskiego Parku Narodowego. Z wieży widać m.in. wzniesienia Beskidu Niskiego: Barwinok, Kornuty i Magurę Wątkowską, na wschodzie majaczy dość odległa sylwetka Cergowej. W oddali dostrzeżemy grzbiety Beskidu Sądeckiego z Radziejową na czele. Spod wieży możemy zejść szlakami do Wapiennego, jednak jeśli zostawiliśmy samochód w Foluszu, lepiej cofnąć się po własnych śladach do schronu Barwinok i zejść do Folusza czarnym szlakiem.
2. Trasę możemy znacząco skrócić i z pasma Magury Wątkowskiej zejść do Folusza żółtym szlakiem . Za oznaczonym szczytem Magóry Jasielskiej dochodzimy do przecięcia z żółtym szlakiem. Tu skręcamy w prawo (kierunek: Folusz 1h 30min.). Jest to dużo krótsza pętla lub opcja awaryjna w przypadku złej pogody. W tym wariancie zdobędziemy Magurę i Wątkową. Warto też podejść do rezerwatu „Kornuty” – od przecięcia z żółtym szlakiem to zaledwie 20 minut marszu. Wybierając zejście do Folusza żółtym szlakiem, warto mieć jednak na uwadze, że szlak ten jest dość wymagający i stromy, po deszczu należy zachować ostrożność.

Wskazówki praktyczne

1. Do Folusza kursują autobusy z Jasła. Łatwo tu dojechać samochodem, bowiem Folusz leży niedaleko drogi wojewódzkiej nr 993 prowadzącej z Gorlic do Nowego Żmigrodu. W miejscowości jest sporo możliwości zaparkowania samochodu. Duży parking znajduje się w centrum wsi, naprzeciwko Domu Pomocy Społecznej, kolejny – przy smażalni i łowiska pstrąga. Mniejszy parking – z którego warto rozpocząć wycieczkę – znajduje się nieco dalej w głąb doliny Kłopotnicy (dojazd asfaltową drogą przez las). Parkingi są bezpłatne.
2. W centrum Folusza znajduje się smażalnia i łowisko pstrąga, gdzie można się pożywić. Ośrodek jest otwarty w sezonie turystycznym – od kwietnia do października. Znajduje się tu sporo zadaszonych stolików oraz duży parking. W miejscowości działa też sklep, w którym można zakupić prowiant na wędrówkę. Pamiętajmy, że na trasie nie ma schroniska, więc przed wycieczką należy zaopatrzyć się w jedzenie i wodę na drogę.
3. Trasa wiedzie przez tereny Magurskiego Parku Narodowego. Od 1 maja do 31 października obowiązuje biletu wstępu. Bilet do parku najlepiej kupić online na platformie eparki.pl.
4. Na trasie znajduje się kilka deszczochronów, w których możemy się schronić na wypadek załamania pogody. Niewielka wiata stoi na polanie w rejonie Magury – jest to doskonałe miejsce na odpoczynek. Są tu ławostoły i ławeczki. Porządny schron stoi także pod Barwinokiem – na przecięciu zielonego i czarnego szlaku.
5. Trasa wiedzie lasem i jest pozbawiona widoków. Taki jest urok tej części Beskidu Niskiego. W zamian dostajemy ciszę i bezludne szlaki, które mamy dla siebie. Podejście zielonym szlakiem na Magurę jest na ostatnim odcinku strome. Jeśli wybierzemy wariant – zejście żółtym szlakiem do Folusza – pamiętajmy, że szlak ten jest dość wymagający. Wędrówka grzbietem jest przyjemna – wiedzie łagodnie pofalowanym terenem, bez większych trudności. Na wycieczkę zabierzmy wygodne obuwie turystyczne.