Ścieżka przyrodnicza „Spławy”

Plan wycieczki

1. Wędrówkę zaczynamy pod Ośrodkiem Dydaktyczno-Muzealnym Poleskiego Parku Narodowego w Starym Załuczu. Idziemy w kierunku zachodnim drogą asfaltową, trzymając się czarnego szlaku , tak jak pokazuje drogowskaz z napisem: Ścieżka „Spławy”. Po około 400 metrach skręcamy w prawo w drogę gruntową. Po chwili docieramy do granicy PPN i kładek. Wędrujemy ścieżką znaczoną w terenie zielonym ukośnym paskiem na białym tle . Na tym odcinku – aż do Jeziora Łukie – ścieżka pokrywa się z czarnym szlakiem.
2. Zwróćmy uwagę na roślinność wokół. Otaczają nas łoziny czyli torfowisko niskie typu zaroślowego z dominującą wierzbą szarą (czyli łozą). Dalej trasa wiedzie kładkami pośród łąk kośnych okresowo zalewanych wodami roztopowymi. Następnie mijamy podmokłe łąki turzycowe.
3. Docieramy do bagiennego lasu mieszanego. W drzewostanie dominuje brzoza omszona z domieszką olszy czarnej. Wreszcie wychodzimy na otwartą przestrzeń – wokół rozciąga się torfowisko przejściowe zwane spleją ze zróżnicowaną roślinnością bagienną.
4. Po minięciu przystanku „Skrzypowy las” z charakterystycznym skrzypem bagiennym dochodzimy do rozwidlenia. Idziemy prosto, tak jak pokazuje drogowskaz z napisem: Jezioro Łukie 250 m. Po chwili dochodzimy do drewnianej wiaty na Rybakówce. W tym miejscu opuszczamy szlak czarny, który wiedzie do Zawadówki.
5. Spod wiaty na Rybakówce podchodzimy drewnianym pomostem nad Jezioro Łukie. Następnie wracamy tą samą drogą do rozwidlenia ścieżki i skręcamy w lewo, kierując się za drogowskazem z napisem: Ośrodek Dydaktyczno-Muzealny PPN w Starym Załuczu.
6. Wędrujemy kładką po dawnej grobli, którą niegdyś przebiegała droga łącząca Stare Załucze i Zawadówkę z Rybakówką. Droga poprowadzona przez bagna nosi nazwę „grobli dziedzica”. Idąc kładkami w kierunku wschodnim, docieramy na skraj lasu – stoi tu obszerna wiata turystyczna. W tym miejscu skręcamy w prawo.
7. Maszerujemy utwardzoną drogą. Na tym odcinku towarzyszy nam czerwony szlak oraz w dalszym ciągu zielone znaki ścieżki dydaktycznej . Nieco dalej dołącza szlak żółty z Nowego Załucza. Wreszcie docieramy do drogi asfaltowej w pobliżu Ośrodka Dydaktyczno-Muzealnego PPN. Tu kończymy wycieczkę, zataczając pętlę. 

Atrakcje i walory przyrodnicze

1. Ścieżka przyrodnicza „Spławy” ma długość około 7,5 km i jest znaczona w terenie zielonym ukośnym paskiem na białym tle. Zaczyna się i kończy we wsi Stare Załucze. Jest to najdłuższa piesza ścieżka dydaktyczna na terenie Poleskiego Parku Narodowego (dłuższa, bo 21-km jest ścieżka rowerowa „Mietiułka”). Ścieżka prowadzi przez zróżnicowane zbiorowiska roślinne: ols kępowo-dolinkowy, łąki kośne, podmokłe łąki turzycowe, bagienny las mieszany, torfowisko przejściowe (czyli tak zwaną spleję). Na trasie przygotowano około 4,5 km drewnianych kładek, które umożliwiają bezpieczne przejście przez tereny podmokłe i bagienne.
2. Jezioro Łukie o powierzchni około 130 ha to największe jezioro na terenie Poleskiego Parku Narodowego. Jego głębokość dochodzi do 6 m. Jest to zbiornik eutroficzny, który porośnięty jest zróżnicowaną roślinnością wodną i szuwarową. Miejsce to przyciąga wiele gatunków ptaków: łabędzie nieme, kaczki, czaple czy mewy. Nie brakuje także ptaków drapieżnych reprezentowanych tutaj przez bielika czy błotniaka stawowego. Można również zaobserwować polujące na ryby kormorany i rybołowy. Bogaty jest świat ptaków występujących w pasie szuwarów i wśród przybrzeżnych zarośli łozowych. W wodach jeziora żyją duże ilości ryb oraz rak błotny zwany stawowym.
3. Fragment ścieżki wiedzie tak zwaną „groblą dziedzica”. Była to droga przez bagna wybudowana w postaci grobli łącząca Stare Załucze i Zawadówkę z Rybakówką. Właścicielem Rybakówki był niejaki Ulasiński, który skonfliktowany z mieszkańcami Zawadówki, nie mógł korzystać z drogi biegnącej przez wieś. W Rybakówce (miejsce, gdzie obecnie stoi wiata turystyczna w pobliżu Jeziora Łukie) stał jego drewniany dwór, po którym nie ma już śladu. 

Warianty i modyfikacje

1. Będąc w Starym Załuczu, warto zapoznać się z jeszcze jedną ścieżką edukacyjną. Jest to ścieżka „Żółwik” o długości około 500 m przeznaczona dla najmłodszych turystów zlokalizowana na terenie Ośrodka Dydaktyczno-Muzealnego PPN. Ścieżka została wyposażona w interaktywne urządzenia edukacyjne, które spodobają się zwłaszcza dzieciom. Na trasie znajduje się również oczko wodne, w którym można zobaczyć żółwie błotne. Jest też wiata turystyczna oraz sporo miejsca do zabawy.
2. Trasę można rozpocząć z niewielkiego leśnego parkingu w Zawadówce. Z centrum miejscowości Zawadówka jedziemy drogą asfaltową w kierunku południowo-zachodnim aż do granicy Poleskiego Parku Narodowego (wiedzie tędy czarny szlak turystyczny). Z parkingu idziemy leśną drogą, trzymając się czarnego szlaku. Z tego miejsca do Rybakówki i Jeziora Łukie jest około 1,3 km. Jest to wariant, który szybko doprowadza nad Jezioro Łukie.
3. Wariant dla ambitnych to zrobienie dłuższej pętli przez Zawadówkę. Ruszamy spod Ośrodka Dydaktyczno-Muzealnego PPN w Starym Załuczu. Wędrujemy cały czas czarnym szlakiem , który do Rybakówki pokrywa się ze ścieżką dydaktyczną. Spod wiaty na Rybakówce w pobliżu Jeziora Łukie idziemy dalej czarnym szlakiem aż do Zawadówki. Na tym odcinku szlak wiedzie drogą leśną, potem asfaltową. W centrum miejscowości skręcamy w prawo na szlak czerwony , którym wracamy do Starego Załucza. W tym wariancie rezygnujemy z przejścia dość ciekawego odcinka wiodącego kładką położoną na „grobli dziedzica”. Pętla ma długość około 10 km. 

Wskazówki praktyczne

1. Parking znajduje się na terenie Ośrodka Dydaktyczno-Muzealnego PPN w Starym Załuczu. Samochód można też zaparkować na ogólnodostępnym parkingu w pobliżu baru Przystań Spławy.
2. Wstęp na ścieżkę „Spławy” jest płatny. Bilety najlepiej nabyć online na stronie eparki.pl. Bilety można także kupić w Ośrodku Dydaktyczno-Administracyjnym w Urszulinie w godzinach otwarcia placówki lub w Ośrodku Dydaktyczno-Muzealnym PPN w Starym Załuczu (w sezonie 2026 ośrodek jest zamknięty ze względu na rewitalizację obiektu).
3. Ścieżka wiedzie w dużej mierze drewnianymi kładkami (około 4,5 km). Na trasie znajdują się dwie wiaty turystyczne, tablice edukacyjne z opisem ciekawostek przyrodniczych oraz ławeczki. Drewniane kładki po deszczu są śliskie, okresowo mogą być zalane wodą.
4. Ścieżka jest jedną z popularniejszych tras na terenie PPN, zatem w słoneczne weekendy na kładkach może być tłoczno.
5. W Starym Załuczu znajduje się Przystań Spławy – to plenerowy bar (ze stolikami na zewnątrz i leżakami), gdzie można coś przekąsić, napić się dobrej kawy i odpocząć po wycieczce.