Spacerem po uzdrowisku Rymanów-Zdrój

Plan wycieczki

1. Wycieczkę zaczynamy na przystanku autobusowym na skrzyżowaniu ulic Zdrojowej i Kasztanowej w Rymanowie-Zdroju. Kierujemy się na południe. Po prawej stronie mijamy Biuro Informacji Turystycznej, po chwili – po lewej stronie – wieżę transformatorową z herbem Potockich. Wchodzimy do parku zdrojowego.
2. Idziemy alejką wzdłuż rzeki Tabor. Po prawej stronie mijamy fontannę oraz zabytkową, drewnianą willę „Opatrzność” z końca XIX wieku. Nieco dalej – kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Przechodzimy mostek na rzece Tabor, skręcając w lewo. Przed nami altana na Czarnym Stawku, nieco dalej amfiteatr nad Czarnym Potokiem.
3. Ulicą Parkową kierujemy się na północ – wędrujemy teraz po drugiej stronie rzeki Tabor. Mijamy tężnię solankową, ławeczkę hr. Anny Potockiej – założycielki rymanowskiego uzdrowiska, pijalnię wód mineralnych oraz fontannę. Następnie – po prawej stronie – szpital „Eskulap” oraz źródła wód mineralnych: „Jan”, Ignacy” i „Marysieńka”.
4. Dochodzimy do restauracji „Zielony Domek”. Dalej znajduje się źródło „Staś”. Ulica Parkowa doprowadza do ulicy PCK. Skręcamy w lewo, przekraczamy most na rzece Tabor. Wychodzimy na ulicę Zdrojową, gdzie kończymy wycieczkę, zamykając pętlę.

Atrakcje i walory krajobrazowe

1. Początki rymanowskiego uzdrowiska sięgają roku 1876, kiedy to w dolinie Taboru zostały odkryte wydajne źródła mineralne. Założycielami zdroju byli hr. Anna z Działyńskich Potocka i jej mąż Stanisław – właściciele dóbr rymanowskich. Oficjalnie uzdrowisko rozpoczęło działalność w 1881 roku. W ciągu kilkunastu lat wybudowano dla kuracjuszy: dworzec gościnny (którego projektantem był W. E. Radzikowski), dom zdrojowy, okazałe wille w stylu szwajcarskim. Przełom XIX i XX wieku to okres rozkwitu podróży „do wód”. W tym czasie Rymanów-Zdrój stał się modnym kurortem – na początku XX wieku działało w uzdrowisku niemal czterdzieści pensjonatów. Chętnie przyjeżdżali tu: Stanisław Wyspiański (którego pomnik znajduje się w parku zdrojowym), Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Kornel Makuszyński czy Karol Szymanowski. Po II wojnie światowej Rymanów-Zdrój zasłynął jako uzdrowisko dla dzieci. Obecnie w uzdrowisku leczy się choroby układu oddechowego, krążenia oraz pokarmowego. Cenne są wody mineralne – szczawy chlorkowe-sodowe z domieszką jodu i bromu.
2. Centralne miejsce uzdrowiska zajmuje park zdrojowy rozciągnięty po obu stronach rzeki Tabor. Park został założony w drugiej połowie XIX wieku z inicjatywy hr. Anny Potockiej, która osobiście nadzorowała jego budowę. Warto zajrzeć do niewielkiej pijalni wód mineralnych ze słynnymi rymanowskimi zdrojami: „Tytusem”, „Klaudią” i „Celestyną”. W parku znajdują się także ogólnodostępne źródła: „Marysieńka”, „Ignacy”, „Jan”, „Staś”. Budynek szpitala „Eskulap” to dawne, wielokrotnie przebudowywane łazienki zdrojowe. Warto zwrócić uwagę na zabudowę uzdrowiskową z końca XIX wieku –  w miejscowości zachowało się sporo zabytkowych, drewnianych willi zbudowanych w stylu szwajcarskim. W parku znajduje się także: tężnia solankowa oraz ławeczka, na której „przysiadła” założycielka zdroju – hrabina Anna Potocka. Niedaleko amfiteatru, na Czarnym Stawku, mieści się altana, a w niej zakątek bajki – miejsce ulubione przez dzieci.

Warianty i modyfikacje

1. Warto wydłużyć spacer po Rymanowie-Zdroju i powędrować na polanę Horodziska (zwaną popularnie polaną Zbójecką), gdzie znajdują się drewniane rzeźby beskidzkich zbójników, a także altanka do odpoczynku i źródło Krokusowe. Spod amfiteatru idziemy ulicą Wyspiańskiego, obierając szlak koloru czerwonego (kierunek: Wisłoczek, jest to fragment Głównego Szlaku Beskidzkiego). Wędrujemy najpierw drogą asfaltową, potem utwardzoną drogą lasem wzdłuż Czarnego Potoku. Do polany Zbójeckiej spod amfiteatru dojdziemy w ok. 20 minut.
2. Warto wybrać się na wędrówkę do Wołtuszowej – nieistniejącej wsi łemkowskiej, do której z uzdrowiska dojdziemy w ok. 45 minut szlakiem czerwonym . We wsi odnajdziemy sporo śladów po dawnym życiu przedwojennych mieszkańców: studnie, cmentarz, podmurówki budynków, zdziczałe drzewka owocowe oraz cerkwisko – miejsce, gdzie stała niegdyś cerkiew.
3. Ścieżka spacerowa „Pielgrzymka do cudownej wody” (znaczona biało-żółtym kwadratem ) to ciekawa krajoznawczo trasa, która doprowadzi nas do drewnianego kościółka Znalezienia Krzyża Świętego w Klimkówce położonego w dolinie potoku Świętokrzyskiego. Jest to znane w regionie miejsce pielgrzymkowe. W Klimkówce – obok kościółka – znajduje się źródło z wodą, która według tradycji ma uzdrawiające właściwości. Warto zobaczyć także kamienną figurę św. Jana Nepomucena. Początek ścieżki znajduje się w okolicy przystanku PKS, przy skrzyżowaniu ulic: Zdrojowej i Kasztanowej. Z centrum uzdrowiska do Klimkówki dojdziemy w ok. 1,5 godziny (odległość to ok. 3 km), wpierw pod górę przez Las Podolański, następnie polną ścieżką z ładnym widokiem na Pogórze Bukowskie, Pogórze Strzyżowskie i górę Zamczyska. Trasa jest terenowa, zatem na wędrówkę zabierzmy wygodne obuwie turystyczne.

Wskazówki praktyczne

1. Do Rymanowa-Zdroju kursują autobusy z kilku miast: Krakowa, Tarnowa, Rzeszowa, Krosna czy Warszawy.
2. W uzdrowisku przygotowano sporo miejsc na zaparkowanie samochodu. Polecamy duży, bezpłatny parking przy ulicy Wierzbowej 1, na którym bez trudu znajdziemy wolne miejsce. Bezpłatny parking znajduje się także przy ulicy Zdrojowej 45 (tuż przy parku zdrojowym), ale w słoneczne weekendy bywa zatłoczony. Jeśli wybierzemy wariant – wędrówkę do Wołtuszowej – auto możemy zostawić na dużym, leśnym parkingu nieopodal leśniczówki, przy czerwonym szlaku pieszym.
3. Warto odwiedzić Biuro Informacji Turystycznej w Rymanowie-Zdroju, które znajduje się przy ulicy Zdrojowej 40. Można tu zakupić mapy oraz przewodniki po regionie, pamiątki oraz uzyskać informację na temat noclegów czy atrakcji turystycznych. W BIT znajdują się także bezpłatne foldery z opisem propozycji spacerów po okolicy.
4. W Rymanowie-Zdroju jest kilka możliwości skorzystania z lokalnej gastronomii. W parku zdrojowym znajduje się restauracja i kawiarnia „Zielony Domek”. Nieco dalej znajdują się kawiarnie, pizzeria i restauracja.