Ścieżka dydaktyczna „Czahary”

Plan wycieczki

1. Wycieczkę zaczynamy na dużym parkingu w Zastawiu. Znajduje się tu wieża widokowa, miejsce odpoczynkowe z wiatą turystyczną oraz toaleta. Ruszamy w kierunku wschodnim piaszczystą drogą gruntową, tak jak pokazuje drogowskaz z napisem: Ścieżka dydaktyczna „Czahary”. Ścieżka oznaczona jest zielonym ukośnym paskiem na białym tle . Wędrujemy drogą wśród łąk i pól uprawnych. Na tym odcinku towarzyszą nam znaki czerwonego szlaku.
2. Po około 1,5 km marszu docieramy do miejsca postojowego. Tu ścieżka się rozwidla. Skręcamy w prawo, tak jak pokazuje drogowskaz: „Wieża widokowa Kulczyn 350 m”. Wędrujemy lasem przez kładki. Wychodzimy na otwartą przestrzeń – przed nami rozpościera się torfowisko niskie Bagno Bubnów. Wreszcie docieramy do wieży widokowej.
3. Wędrujemy drewnianymi kładkami w kierunku wschodnim, mijając po drodze łąki trzęślicowe – to trzeci przystanek ścieżki. Po prawej stronie rozpościera się torfowisko niskie.
4. Docieramy do rozwidlenia. Jeśli chcemy skrócić trasę, to w tym miejscu należy skręcić w lewo (patrz: warianty i modyfikacje). My natomiast wybieramy dłuższy wariant i za platformą widokową skręcamy delikatnie w prawo.
5. Nadal poruszamy się kładkami otwartą przestrzenią. Po minięciu kolejnej platformy widokowej skręcamy w lewo i udajemy się w kierunku niewielkiego miejsca postojowego w Pikulawce. Tu spotykamy znaki czerwonego szlaku.
6. Skręcamy w lewo. Wędrujemy drogą leśną, trzymając się czerwonego szlaku. Mijamy po drodze miejsce postojowe. Ostatni odcinek pokonujemy znaną nam już drogą gruntową, którą wracamy na parking w Zastawiu. 

Atrakcje i walory przyrodnicze

1. Ścieżka przyrodnicza „Czahary” ma długość około 6,5 km i jest znaczona w terenie zielonym ukośnym paskiem na białym tle. Zaczyna się i kończy we wsi Zastawie. Na trasie zlokalizowano pięć przystanków. Jest to najnowsza ścieżka wiodąca przez tereny Poleskiego Parku Narodowego. Nosi imię Andrzeja Różyckiego – przyrodnika, biologa, przewodnika turystycznego i edukatora – który był związany z Parkiem od samych początków jego powstania w 1990 roku. Ścieżka prowadzi przez kompleks torfowisk Bagna Bubnów – jest to największe torfowisko na terenie Parku. Nazwa „Czahary” oznacza mokradła porosłe krzewami i karłowatymi drzewami, potocznie określa się tym słowem mokradła, bagna i torfowiska. Określenie to było dawniej używane powszechnie w regionalnej gwarze, zwłaszcza na terenie Kresów Wschodnich. „Czahary” to również tytuł powieści Marii Rodziewiczówny.
2. Warto wyjść na wieżę widokową w Zastawiu, która znajduje się na początku ścieżki. Z wieży roztacza się panorama na Bagno Bubnów – stąd dostrzeżemy otwartą przestrzeń torfowiska niskiego wraz z jego charakterystyczną roślinnością. Zwróćmy uwagę na rozlewisko, które zlokalizowane jest na południe od wieży. Miejsce to przyciąga ogromne ilości ptaków wodno-błotnych. Rozlewisko jest też rajem dla żurawi – symbolu Poleskiego Parku Narodowego. Na torfowisku żurawie gromadzą się przed swymi jesiennymi odlotami. Najlepszy okres na obserwację tych ptaków to druga połowa sierpnia i wrzesień, choć gdy jesień jest cieplejsza, to żurawie zostają na rozlewisku dłużej.
3. Kompleks torfowisk niskich Bagna Bubnów to niezwykle cenny obszar pod względem przyrodniczym. Kompleks ten składa się z dwóch torfowisk, jest to Bagno Bubnów i Bagno Staw. Jest to największe torfowisko na terenie Poleskiego Parku Narodowego. Rezerwat „Bagno Bubnów” o powierzchni 1600 ha został utworzony w 1991 roku. W 1994 roku – wraz z otaczającym go terenem – został włączony w obszar Parku. Torfowiska powstały w wyniku stopniowego zarastania rozlewisk. Wśród zbiorowisk dominują rośliny bagienne, spory udział mają szuwary wielkoturzycowe. Zwróćmy uwagę na zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (trzeci przystanek ścieżki), które rosną w miejscach osuszania mokradeł. Ich nazwa pochodzi od trzęślicy modrej – trawy, którą dawniej okoliczna ludność używała do wyplatania koszy. Przy odrobinie szczęścia na ścieżce możemy spotkać rzadkie i objęte ochroną gatunki motyli: przeplatkę aurinię, modraszka telejus, modraszka nausitous.

Warianty i modyfikacje

1. Trasę można skrócić o około 1,6 km, wybierając krótszą pętlę. Wycieczkę zaczynamy na parkingu w Zastawiu. Po minięciu czwartego przystanku ścieżki „Ptaki torfowisk” dochodzimy do platformy widokowej. W tym miejscu skręcamy w lewo, tak jak pokazuje drogowskaz z napisem: „Krótszy wariant – miejsce postojowe Zastawie”. Po chwili dotrzemy do drogi leśnej. Skręcamy w lewo i czerwonym szlakiem wracamy na parking w Zastawiu. W tym wariancie nie przejdziemy dość atrakcyjnego krajobrazowo odcinka prowadzącego kładkami przez Bagno Bubnów. Na tym odcinku znajduje się także druga platforma widokowa.
2. Ciekawą alternatywą jest rozpoczęcie wędrówki z parkingu w Kulczynie (przysiółek Pikulawka). Znajduje się tu dość duży i rzadziej wybierany parking z obszernym zadaszeniem turystycznym. Z tego miejsca kierujemy się za drogowskazem z napisem: Ścieżka dydaktyczna „Czahary” 0,5 km. Po około 10 minutach marszu dochodzimy do miejsca postojowego Pikulawka. Idziemy na wprost drogą leśną, trzymając się czerwonego szlaku . Po około 20 minutach dochodzimy do rozwidlenia, tu skręcamy w lewo na kładki. Dalej poruszamy się ścieżką dydaktyczną, zataczając pętlę. Jest to wariant, który dość szybko pozwala wejść na ścieżkę i kładki prowadzące przez Bagno Bubnów. 

Wskazówki praktyczne

1. Duży parking znajduje się w Zastawiu. Obok parkingu przygotowano infrastrukturę turystyczną: wiatę odpoczynkową, ławeczki, wieżę widokową oraz toaletę. Z tego miejsca do kładek musimy podejść około 1,5 km piaszczystą drogą gruntową.
2. Mniejsze miejsce postojowe, na którym zmieści się kilka samochodów, znajduje się 1,5 km dalej, w lesie, tuż przy wejściu na kładki (dojazd wyboistą, gruntową drogą). Parking ten przeznaczony jest dla rodzin z małymi dziećmi, osób starszych i niepełnosprawnych. Kolejne miejsce postojowe na kilka samochodów znajduje się w Pikulawce (dojazd od strony Kulczyna). To miejsce również przeznaczone jest dla osób ze specjalnymi potrzebami.
3. Wstęp na ścieżki przyrodnicze Poleskiego Parku Narodowego jest płatny. Bilety najlepiej nabyć online na stronie eparki.pl. Bilety można także kupić w Ośrodku Dydaktyczno-Administracyjnym w Urszulinie w godzinach otwarcia placówki.
4. Na trasie znajdują się drewniane kładki, wieże i platformy widokowe, zadaszenie turystyczne, tablice edukacyjne z opisem ciekawostek przyrodniczych, ławeczki. Ścieżka jest bardzo dobrze przygotowana pod względem infrastruktury turystycznej.
5. Większość trasy wiedzie odkrytym terenem, zatem ścieżka może nie być dobrym wyborem w upalne dni. Na wędrówkę zabierzmy nakrycie głowy oraz wodę i prowiant. Przyda się także środek odstraszający komary. Drewniane kładki po deszczu są śliskie, okresowo mogą być zalane wodą.
6. Ścieżka szczególnie pięknie prezentuje się o wschodzie i zachodzie słońca. Warto mieć ze sobą lornetkę do obserwacji ptaków.