Durne Bagno z Wytyczna

Plan wycieczki

1. Wycieczkę zaczynamy na parkingu w pobliżu pomnika upamiętniającego bitwę pod Wytycznem, przy drodze prowadzącej z Wytyczna w kierunku Wólki Wytyckiej. Będziemy wędrować szlakami żółtym i niebieskim , które na tym odcinku pokrywają się z oznaczeniami rowerowej ścieżki edukacyjnej „Mietiułka”.
2. Ruszamy w kierunku północnym. Po prawej stronie mijamy pomnik oraz symboliczne kwatery żołnierskie. Nieco dalej – w leśnym zagajniku – znajduje się stary cmentarz prawosławny, na nim kilka kamiennych nagrobków.
3. Leśną drogą docieramy do pola biwakowego w Łowiszowie (teren jest ogrodzony). Jeszcze kilka minut marszu i dochodzimy do ośrodka edukacyjnego „Poleskie Sioło”. Tu na niewielkiej polanie odtworzono tradycyjną, drewnianą zagrodę poleską.
4. Wędrujemy dalej przez las. Dochodzimy do rozwidlenia. W tym miejscu skręcamy w lewo, tak jak pokazuje drogowskaz: Wieża widokowa Durne Bagno. Dochodzimy do niewielkiej polany w sosnowym borze bagiennym – tu wieża widokowa, węzeł szlaków, tablica informacyjna, wiata odpoczynkowa.
5. Ruszamy dalej, trzymając się żółtego i niebieskiego szlaku. Wąską, leśną ścieżynką dochodzimy do szerokiej drogi leśnej. W tym miejscu skręcamy w prawo.
6. Po chwili dochodzimy do znanego nam już rozwidlenia dróg. Kierujemy się na wprost i wracamy na parking tą samą trasą.

Atrakcje i walory krajoznawcze

1. Pomnik Korpusu Ochrony Pogranicza w Wytycznie upamiętnia krwawą bitwę, jaka rozegrała się pod Wytycznem 1 października 1939 roku między oddziałami KOP a wojskami Armii Czerwonej. Obrona zlokalizowana była w okolicy Wytyczna i Wólki Wytyckiej, na północno-wschodnim brzegu Jeziora Wytyckiego. Po wielogodzinnych wyczerpujących działaniach, podczas których doszło do dużych strat po polskiej stronie, generał Orlik-Rückemann ogłosił decyzję, by żołnierze zaprzestali walki i oddalili się do lasów w kierunku Sosnowicy. Oddziały polskie uległy rozproszeniu. Część żołnierzy dostała się do sowieckiej niewoli, z kolei batalion „Bereźne” jeszcze przez wiele godzin odpierał ataki, ostatecznie nie składając broni. Szacuje się, że w bitwie Korpusu Ochrony Pogranicza pod Wytycznem zginęło 93 polskich żołnierzy, a około 400 zostało wziętych do niewoli. Przez długie lata o bitwie nie mówiło się zbyt wiele. Dopiero w 1989 roku postawiono pomnik poświęcony pamięci żołnierzy KOP, usypano kopiec zwieńczony metalowym krzyżem oraz ustawiono symboliczne kwatery żołnierskie.
2. Na cmentarzu prawosławnym w Wytycznie z XIX wieku zachowało się kilka kamiennych nagrobków. Cmentarz był zdewastowany w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku. Dopiero w latach dwutysięcznych został odnowiony w ramach międzynarodowego projektu „Cmentarze Pogranicza”.
3. Ośrodek edukacyjny „Poleskie Sioło” należący do Poleskiego Parku Narodowego został zbudowany na wzór tradycyjnej poleskiej zagrody. Są tu: budynek mieszkalny, spichlerz i stodoła kryte strzechą oraz piwniczka w typie ziemianki. Można tu zobaczyć tradycyjne wyposażenie wiejskiej izby oraz dowiedzieć się, jak wyglądało dawne życie na poleskiej wsi. W ośrodku odbywają się także warsztaty i zajęcia edukacyjne.
4. Torfowisko Durne Bagno to torfowisko wysokie zajmujące powierzchnię około 220 ha. W runie występują: żurawina błotna, bagno zwyczajne i borówka bagienna, zaś spośród roślin zielnych spotkamy tu rosiczkę okrągłolistną, wełniankę pochwowatą, bagnicę torfową oraz turzycę bagienną. Najpiękniej na torfowisku jest na przełomie maja i czerwca, kiedy teren pokrywa się białym puchem owocującej wełnianki pochwowatej. Część centralną torfowiska porasta bór bagienny z dominującą karłowatą sosną zwyczajną. Z inicjatywy profesora Dominika Fijałkowskiego w 1966 roku powstał rezerwat „Durne Bagno”, włączony w 1990 roku w skład Poleskiego Parku Narodowego. Do torfowiska prowadzą szlaki koloru żółtego i niebieskiego. Wiedzie tędy również rowerowa ścieżka edukacyjna „Mietiułka”. Z wieży widokowej na Durnym Bagnie roztacza się ładny widok na torfowisko. 

Warianty i modyfikacje

1. Trasę można połączyć ze spacerem wzdłuż Jeziora Wytyckiego. Z parkingu w pobliżu pomnika bitwy pod Wytycznem ruszamy drogą asfaltową na południe, w kierunku Wytyczna. Po około 400 metrach skręcamy w prawo. Po chwili droga gruntowa wchodzi na wał otaczający jezioro. Tu skręcamy w lewo. Wędrujemy wałem wzdłuż południowo-wschodniego brzegu jeziora – wiedzie tędy „Szlak Wytycki”. Po około godzinie marszu (odległość od parkingu w Wytycznie to około 4 km) dochodzimy do niewielkiej piaszczystej plaży nad Jeziorem Wytyckim. Znajdują się tu drewniany pomost, wieża widokowa, tablice informacyjne oraz wiata turystyczna, w której można odpocząć lub schronić się na wypadek deszczu. Jezioro Wytyckie jest obecnie największym zbiornikiem wodnym na terenie Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego. Wody jeziora przyciągają liczne ptactwo. Spotkać tu możemy: mewy śmieszki, mewy białogłowe, kaczki, łabędzie, czaple czy kormorany. 

Wskazówki praktyczne

1. Niewielki parking znajduje się przy drodze z Wytyczna do Wólki Wytyckiej, w pobliżu pomnika bitwy pod Wytycznem. Aby tam dotrzeć, jadąc drogą krajową nr 82 z Urszulina do Włodawy, przy kościele w Wytycznie należy skręcić w kierunku Wólki Wytyckiej. Na placyku jest zadaszona wiata oraz tablice informacyjne.
2. Ośrodek edukacyjny „Poleskie Sioło” jest otwarty w miesiącach wakacyjnych codziennie, zaś w maju, czerwcu, wrześniu i październiku tylko w weekendy. Jeśli chcemy zwiedzić tradycyjną poleską zagrodę, warto sprawdzić przed wycieczką godziny otwarcia obiektu na stronie PPN.
3. Pole biwakowe PPN w Łowiszowie jest dostępne tylko dla osób, które dokonały rezerwacji (opłata według cennika Parku). Można tu rozbić namiot, ustawić przyczepę kempingową, zaparkować samochód oraz skorzystać z zaplecza sanitarnego.
4. Przy wieży widokowej na Durnym Bagnie znajduje się obszerna wiata odpoczynkowa ze stołami i ławkami, gdzie można odpocząć lub schronić się na wypadek deszczu.
5. Trasa jest łatwa i dostępna dla każdego niezależnie od wieku i kondycji. Wycieczka ma charakter leśnego, krajoznawczego spaceru. Na wędrówkę warto zabrać środek odstraszający komary.
6. Na plażę nad Jeziorem Wytyckim możemy podjechać samochodem od strony przysiółka Kolonia Kochanowskie (ostatnie kilkaset metrów drogą szutrową). Znajduje się tu niewielki parking. Teren jest ładnie zagospodarowany turystycznie (wieża widokowa, drewniany pomost, wiata odpoczynkowa, tablice informacyjne, miejsce na ognisko). Plaża jest kameralna, nie jest to miejsce nastawione na masową turystykę.