Do cerkwi w Bałuciance z Iwonicza-Zdroju przez Przymiarki

Plan wycieczki

1. Wycieczkę zaczynamy na placu Oczki w centrum Iwonicza-Zdroju. Kierujemy się za drogowskazem: Bałucianka cerkiew / Szlak łemkowski, ścieżka oznaczona jest niebiesko-żółtym kwadratem. Mijamy kościół pw. św. Iwona i Matki Bożej Uzdrowienia Chorych, po chwili skręcamy w prawo i wchodzimy do lasu. Na tym odcinku towarzyszą nam znaki ścieżki „Do kościółka w Klimkówce” (żółto-biały kwadrat). Po około 20 minutach marszu przez las szlaki się rozchodzą – żółto-biała ścieżka odchodzi w lewo, my skręcamy w prawo, za znakami niebiesko-żółtego kwadratu.
2. Wędrujemy przez las, mijając po prawej stronie górę Borowinową (506 m n.p.m.). Dochodzimy do rozdroża – tu ławeczka na niewielkiej polanie. Podchodzimy pod Glorietę (552 m n.p.m.) – szlak omija od zachodu wierzchołek wzniesienia.
3. Po wyjściu z lasu spotykamy szlak zielony (będziemy nim wracać do uzdrowiska). Znajdujemy się teraz nad Stefanową Doliną – stoi tu wiata turystyczna. Wędrujemy odkrytym terenem z pięknym widokiem na okolicę – niebiesko-żółta ścieżka biegnie na tym odcinku razem z zielonym szlakiem.
4. Dochodzimy na zachodni wierzchołek Przymiarek (624 m n.p.m.). Roztacza się stąd piękna, dookolna panorama. Stoi tu krzyż, jest węzeł szlaków oraz ławeczki i wiata. W tym miejscu opuszczamy szlak zielony (który wiedzie dalej do Rymanowa-Zdroju) i skręcamy w prawo, tak jak pokazuje drogowskaz: Bałucianka cerkiew. Schodzimy ścieżką przez łąkę do asfaltowej drogi. Skręcamy w lewo.
5. Wędrujemy drogą asfaltową do cerkwi w Bałuciance około 20 minut. Po zwiedzeniu cerkwi wracamy na Przymiarki tą samą drogą. Z Przymiarek wracamy w kierunku Iwonicza-Zdroju po własnych śladach. Na wysokości wiaty turystycznej – w miejscu gdzie szlaki się rozchodzą – skręcamy w lewo – trzymając się zielonego szlaku .
6. Szlak schodzi przez las, przez Stefanową Dolinę. Po wyjściu z lasu skręcamy w prawo, przed nami amfiteatr w Iwoniczu-Zdroju. Z tego miejsca do centrum uzdrowiska idziemy jeszcze około 15 minut.

Atrakcje i walory krajobrazowe

1. „Do cerkwi w Bałuciance” to szlak spacerowy prowadzący z centrum Iwonicza-Zdroju o długości około 5 km oznakowany niebiesko-żółtym kwadratem, zwany również szlakiem łemkowskim. Prowadzi przez wschodnie zbocza góry Borowinowej (506 m n.p.m.), na której prowadzono w przeszłości wydobycie ropy naftowej. W okolicach Borowinowej zachowały się do dziś ślady przemysłu naftowego – zbiorniki na ropę oraz fragmenty rurociągów. Nazwa góry pochodzi od borowiny, z której słynął przez lata iwonicki zakład zdrojowy. Szlak przez Borowinową i Glorietę jest rzadziej uczęszczaną trasą. To zaciszna, leśna ścieżka, na której można podziwiać roślinność lasu iwonickiego. Szczególnie ładnie jest tu wiosną, kiedy kwitnie licznie występująca w tym miejscu miesięcznica trwała, oraz jesienią, kiedy buczyna mieni się różnobarwnymi liśćmi. Cerkiew pw. Zaśnięcia Bogurodzicy w Bałuciance datowana na drugą połowę XVII wieku to jedna z najstarszych cerkwi na Łemkowszczyźnie. Świątynia znajduje się na podkarpackim Szlaku Architektury Drewnianej. Klucz do cerkwi znajduje się w pobliskim tartaku.
2. Przymiarki to długi na 3 kilometry grzbiet, częsty cel spacerów z Iwonicza-Zdroju i Rymanowa-Zdroju. Ma trzy wierzchołki, z czego najbardziej widokowa jest Kopa zwana niegdyś Patryją (640 m n.p.m.), na którą nie prowadzi znakowany szlak turystyczny. Drugi wierzchołek o nazwie Wierch (624 m n.p.m.) to popularne miejsce widokowe. Z Przymiarek roztacza się dookolna panorama na Beskid Niski, Bieszczady i Pogórza. Przy bardzo dobrej pogodzie – na lewo od okazałego masywu Cergowej – można wypatrzeć Tatry Słowackie. Przymiarki zwane są często „beskidzkimi połoninami”.
3. Iwonicz-Zdrój to jedno z najstarszych uzdrowisk w Polsce. Pierwsze wzmianki o leczniczych właściwościach iwonickich wód pochodzą z XVI wieku. Rozkwit miejscowości przypada na XIX wiek, za sprawą ówczesnych właścicieli – rodziny Załuskich. Powstały wówczas okazałe pensjonaty, drewniane wille w stylu szwajcarskim, zakład kąpielowy, pijalnia wód mineralnych, kaplica zdrojowa oraz łazienki. Dziś jest to znane w regionie uzdrowisko, którego największym bogactwem są wody mineralne.

Warianty i modyfikacje

1. Spod wiaty na Przymiarkach warto podejść dalej, na trzeci wierzchołek – Kopę (640 m n.p.m.), która niegdyś zwana była Patryją od stojącej tu charakterystycznej wieży triangulacyjnej. Z łąk pod Kopą – przy dobrej pogodzie – imponująco prezentują się Tatry. Dobrze widoczne są też bieszczadzkie szczyty: Łopiennik, Chryszczata, Wołosań oraz połoniny. Na północy rozciągają się Wzgórza Rymanowskie, zaś w oddali Góry Słonne. Szczyt Kopy jest najbardziej widokowym wierzchołkiem Przymiarek. Nie prowadzi nań znakowany szlak turystyczny. Aby tam dojść, schodzimy z zielonego szlaku nieco na południe – na wierzchołek prowadzi wydeptana ścieżka. Na szlak można wrócić po własnych śladach lub zejść z Kopy wyraźną ścieżką prowadzącą na północ, która po kilku minutach doprowadzi również do zielonego szlaku. 

Wskazówki praktyczne

1. Iwonicz-Zdrój jest dobrze skomunikowany z różnymi miastami. Do uzdrowiska kursują autobusy m.in. z: Krosna, Tarnowa, Krakowa, Katowic czy Warszawy. Wysiadamy w centrum uzdrowiska, na przystanku: Plac Oczki.
2. Samochód najlepiej zaparkować na parkingu za stacją paliw Grosar, przy Alei Słonecznej, który znajduje się przy głównej drodze przez uzdrowisko. W słoneczne weekendy, w sezonie turystycznym, parking szybko się zapełnia. Parking jest płatny. Dobrą alternatywą jest bezpłatny parking pod amfiteatrem na ul. Leśnej, tuż przy zielonym szlaku na Przymiarki.
3. W Iwoniczu-Zdroju znajdują się sklepy, w których możemy zakupić prowiant na drogę. W uzdrowisku warto skorzystać z lokalnej gastronomii – są restauracje i kawiarnie.
4. Nawierzchnia na szlaku to leśne i polne ścieżki oraz droga asfaltowa. Trasa jest dogodna również dla mniej wprawnych piechurów. Większość trasy wiedzie odkrytym terenem. Dobrym miejscem na odpoczynek są Przymiarki z pięknym widokiem na okolicę, są tu ławeczki oraz wiata. Niewielka wiata stoi także przy zielonym szlaku, po wyjściu ze Stefanowej Doliny.