Szczyt Wysokie pętlą z nieistniejącej wsi Żydowskie

Plan wycieczki

1. Wycieczkę rozpoczynamy na terenie nieistniejącej wsi Żydowskie, około 5 km na południe od centrum Krempnej – w miejscu, gdzie ma swój początek ścieżka przyrodnicza „Kiczera” oznaczona czerwoną kreską na białym tle . Ścieżka zaczyna się przy starym cmentarzu łemkowskim. Idziemy przez chwilę drogą główną, a następnie skręcamy w prawo (tu informacja o dawnej wsi Żydowskie wraz z mapką).
2. Ścieżką wśród łąk dochodzimy do potoku Krempna, przekraczamy drewniany mostek. Chwilę później dołącza szlak zielony prowadzący z Krempnej na szczyt Wysokie. W tym miejscu zostawiamy oznaczenia ścieżki przyrodniczej i skręcamy w lewo za znakami zielonego szlaku .
3. Wędrujemy przez malownicze polany pośród sielankowych widoków na dolinę Żydowskiego i wzniesienia Beskidu Niskiego. Po ok. 40 minutach marszu docieramy na Wysokie (657 m n.p.m.) – tu platforma widokowa, ławeczki, opis panoramy oraz pieczątka do odznaki turystycznej.
4. Przechodzimy przez rozległą polanę szczytową Wysokiego, następnie przez niskopienne zarośla schodzimy łagodnie, cały czas trzymając się zielonego szlaku . Nieco dalej szlak wiedzie przez ładny, bukowy las.
5. Schodzimy do doliny i drogi asfaltowej prowadzącej z Ożennej przez Żydowskie do Krempnej. Stoi tu porządny schron Czumak. W tym miejscu opuszczamy szlak zielony, który wiedzie dalej do Ożennej, i skręcamy w lewo na drogę asfaltową.
6. Czeka nas teraz marsz powrotny drogą dolinną. Idziemy wpierw przez las, potem otwartą przestrzenią z ładnym widokiem na okolicę. Docieramy do punktu widokowego na dolinę Ciechani. Znajduje się tu tablica informacyjna z opisem dawnej, nieistniejącej wsi oraz wiata odpoczynkowa. Z tego miejsca do parkingu jest jeszcze około 4 km.
7. Wędrujemy doliną potoku Krempna, mijamy po drodze teren dawnego PGR-u, terenową stację badawczą Magurskiego Parku Narodowego oraz kilka kapliczek i krzyży przydrożnych. Docieramy na parking w dawnej wsi Żydowskie – tu kończymy wycieczkę, zamykając pętlę.

Atrakcje i walory krajobrazowe

1. Wysokie (657 m n.p.m.) – to bezleśny szczyt znajdujący się w południowej części Beskidu Niskiego, na terenie Magurskiego Parku Narodowego. Z wierzchołka roztacza się rozległa panorama na Beskid Niski oraz (częściowo) Pogórze Strzyżowskie. Przy dobrej pogodzie widać też Tatry. Szczyt jest zaliczany do Korony Beskidu Niskiego oraz do Magurskiej Odznaki Terenowej. Przez Wysokie przechodzi zielony szlak z Krempnej do Ożennej (to fragment długodystansowego szlaku prowadzącego przez zachodnią część Beskidu Niskiego – z Gorlic do Ożennej).
2. Żydowskie to nieistniejąca łemkowska wieś ulokowana w dolinie potoku Krempna przy dawnym trakcie handlowym prowadzącym ze Żmigrodu do Bardejowa. Wieś położona w malowniczej dolinie otoczona była niewysokimi wzniesieniami: na południe Wysokie, na zachodzie Kiczera Żydowska, na wschodzie Żydowska Góra i Niedźwiedzie. W dwudziestoleciu międzywojennym w miejscowości mieszkało około 500 osób, we wsi było aż trzy cerkwie. Po II wojnie światowej wieś opustoszała, a od lat 50. XX wieku działał tu PGR. Do dziś zachowały się ślady po dawnych mieszkańcach: cmentarz wiejski, miejsce po dawnej, greckokatolickiej cerkwi, kilkanaście kamiennych nagrobków, kapliczki przydrożne.
3. Na trasie znajduje się punkt widokowy na dolinę Ciechani, która jest wyłączona z ruchu turystycznego. Ciechania była to niegdyś wieś łemkowska położona na uboczu i otoczona ze wszystkich stron lasem. Była tu drewniana cerkiew greckokatolicka zbudowana w 1790 roku, po której nic nie pozostało. Po dawnej wsi zachowało się kilka śladów: cmentarz, kilka nagrobków, krzyż przydrożny. W 2006 roku Ciechanię zamknięto dla ruchu turystycznego (dawniej przez teren wsi wiódł niebieski szlak graniczny z Grabiu do Barwinka). Obecnie Ciechanię można zwiedzać jedynie w wyznaczone dni roku pod opieką pracownika Magurskiego Parku Narodowego.
4. Podczas wycieczki możemy zdobywać Magurską Odznakę Terenową, której celem jest promowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych Magurskiego Parku Narodowego. Odznakę można zdobyć, odwiedzając dziewięć miejsc zlokalizowanych na terenie MPN. Na liście znajdują się m.in.: szczyt Wysokie oraz pobliska ścieżka przyrodnicza „Kiczera”. Jeśli chcemy zdobyć odznakę, pamiętajmy o przybiciu pieczątki z symbolem danego miejsca.

Warianty i modyfikacje

1. Polecamy spacer ścieżką przyrodniczą „Kiczera”, która znajduje się na terenie nieistniejącej wsi Żydowskie. Trasa w formie pętli ma długość ok. 2,5 km i wiedzie wokół Kiczery Żydowskiej. Na jedenastu przystankach ścieżki możemy poznać różnorodne zbiorowiska roślinne, a także zobaczyć ślady po dawnej wsi Żydowskie (cmentarz wiejski, miejsce po cerkwi, kapliczki przydrożne). Na trasie również: schron turystyczny oraz oczko wodne. Niedługa i nietrudna terenowo ścieżka jest znakomitym pomysłem na rodzinny spacer w ładnym otoczeniu Magurskiego Parku Narodowego.
2. Wariant dla turystów niezmotoryzowanych. Wędrówkę można rozpocząć w miejscowości Krempna, do której kursują autobusy z Jasła. Z Krempnej kierujemy się szlakiem zielonym na południe (tak jak pokazuje drogowskaz: Wysokie 2h) – drogą asfaltową o niewielkim natężeniu ruchu, najpierw wzdłuż zabudowań miejscowości , mijając po drodze zalew, a następnie drogą przez las.

Wskazówki praktyczne

1. Żydowskie znajduje się około 5 km na południe od centrum Krempnej. Na miejsce startu możemy dojechać od strony Krempnej lub od Ożennej. Należy pamiętać, że na drodze Krempna – Żydowskie – Ożenna obowiązuje dobowe ograniczenie ilości przejazdów. Przed wycieczką należy wysłać SMS na numer +48 799 448 508, w treści wpisując numer rejestracyjny pojazdu. Chwilę później otrzymamy SMS zwrotny z pozwoleniem na przejazd. Przejazd przez Żydowskie bez stosownego pozwolenia może skutkować mandatem.
2. Niewielki parking znajduje się przy drodze prowadzącej przez Żydowskie do Ożennej, niedaleko miejsca, gdzie zaczyna się ścieżka przyrodnicza „Kiczera”.
3. Jeśli nie chcemy wjeżdżać samochodem na drogę z dziennym limitem przejazdów, samochód możemy zaparkować na parkingu przy zalewie w Krempnej i przejść ok. 3,5 km, trzymając się znaków zielonego szlaku .
4. Turyści niezmotoryzowani mogą rozpocząć wycieczkę w Krempnej, do której kursują autobusy z Jasła. Na „Żydowskie” z Krempnej dojdziemy szlakiem koloru zielonego (kierunek: Wysokie).
5. Trasa jest atrakcyjna krajobrazowo (dolina, łąki, otwarta przestrzeń, malownicze polany, las). Na szczycie Wysokiego znajdują się ławeczki, tablice z opisem panoramy oraz platforma widokowa. Po zejściu z Wysokiego – na zielonym szlaku prowadzącym do Ożennej – znajduje się porządny schron Czumak. Dobrze zorganizowane miejsce wypoczynku mieści się na końcu ścieżki przyrodniczej „Kiczera” – są tu wiaty turystyczne oraz miejsce na ognisko. W pobliżu oczka wodnego stoi kolejny schron. Znakomitym miejscem na odpoczynek jest punkt widokowy Ciechania, z którego roztacza się piękna panorama na okolicę. Znajduje się tu także wiata turystyczna.
6. Na szczycie Wysokiego można przybić pieczątkę do Magurskiej Odznaki Terenowej oraz odznaki Korona Beskidu Niskiego. Pieczątka na trasie ścieżki przyrodniczej „Kiczera” znajduje się przy schronie Żydowskie.
7. Trasa wiedzie przez teren Magurskiego Parku Narodowego. Od 1 maja do 31 października obowiązuje zakup biletu wstępu. Bilet do parku możemy kupić online na platformie eparki.pl lub stacjonarnie w Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym w Krempnej, w godzinach otwarcia placówki.